काठमाडौं । प्रदेश नं. ३ को नाम गौरीशंकर प्रदेश राख्ने बारे चर्चा चलिहरेका बेला पहिचान पक्षधर सांसदहरुले पहिचान झल्कने गरी दुई वटा नाम दर्ता गराएका छन ।
नेवाः पहिचान दिने गरी प्रदेश नं. ३ को नाम नेपालमण्डल र नेवाःताम्सालिङ राख्न भनेर छुट्टा–छुट्टै दुई वटा प्रस्ताव दर्ता गराएका हो ।
सांसदद्वय डाक्टर अजयक्रान्ति शाक्य र बसन्त मानन्धर प्रस्तावक रहेर संसद सचिवालयमा प्रदेश नं. ३ को नाम नेपालमण्डल राख्न प्रस्ताव दर्ता गराएका छन ।
प्रदेश सभामुख सानु श्रेष्ठमार्फत सो प्रस्ताव दर्ता गराएका सांसद अजयक्रान्तिले जानकारी दिएका छन ।
सो नामको प्रस्तावमा समर्थक सांसद्हरु केशव स्थापित, राजेश शाक्य, ज्ञानेन्द्र शाक्य, राजकाजी महर्जन, प्रकाश श्रेष्ठ, उर्मीला, सरस्वती वाटी रहेका छन ।
नेपालमण्डलनै राख्नु पर्ने ऐतहासिक तथा भौगोकिल, जनसंख्या, पहिचानको कारणहरु उल्लेख गरेर सो प्रस्ता दर्ता गराएको सांसाद शाक्यले बताए ।
प्रदेश ३ का १३ जिल्ला मध्ये चितवन बाहेक सबै जिल्ला प्रस्तावित नेपालमण्डलभित्र पर्ने सो प्रस्तावमा उल्लेख छ ।
नेपालमण्डलको फैलावट पूर्वमा कुशेश्वर (सुनकोसी, सिन्धुली), पश्चिममा केवलपुर (धादिङ्ग), उत्तरमा रसुवापारि केरुङ र दक्षिणमा तिस्तुङ (मकवानपुर) सम्म थियो ।
प्रस्तावमा पृथ्वीनारायण शाहले गोरखा राज्य विस्तार गरी अरु राज्यहरु यसमा गाभिंदा नेपालमण्डललाई एक अलग्गै प्रदेश मानेको कुरा पनि उल्लेख गरिएको छ ।
प्रस्तावमा उल्लेख भए अनुसार नेपालमण्डल शब्द सर्वप्रथम काठमाडौं ज्ञानेश्वरस्थित लिच्छवी राजा जयदेवको इश्वीको आठौं शताब्दीको अभिलेखमा उल्लेख भएको पाइन्छ ।
मल्लकालसम्म आउँदा नेपालमण्डल भन्नाले पाँचवटा राज्य काठमाडौं, भक्तपुर, ललितपुर, वनेपा र दोलखा रहेको ईतिहास छ । चितवन बोहक १२ वटा जिल्लाहरु काठमाडौं, भक्तपुर, ललितपुर, दोलखा, सिन्धुली, रसुवा, नुवाकोट, धादिङ्ग, सिन्धुपाल्चोक, रामेछाप, सिन्धुली, मकवानपुर हुन ।
नेपालमण्डलका मुख्य दुई जाती नेवार र तामाङ बाहेक मल्लकालमा नेपालमण्डल आई बसेका खस आर्य, ब्राम्हणहरु पनि यहाँका आदिबासी रहेको भन्दै अल्पसंख्यक रुपमा रहेका दोलखाको थामी, जिरेल, चुरे पहाड वरपर रहेका चेपाङ र काँठमा रहेका दनुवार पनि यहाँका आदिवासी रहेको प्रस्तावमा उल्लेख छ ।
त्यसैगरी सांसद ओमबहादुर ग्लान र प्रतिमा श्रेष्ठको प्रस्तावक भएर प्रदेश नं. ३ को नाम ‘नेवाः ताम्सालिङ’ प्रदेशसभामा प्रस्ताव दर्ता गराएका छन ।
प्रस्तावको समर्थकहरुमा सांसद प्रेमबहादुर तामाङ, रत्नप्रसाद ढकाल र सीता अधिकारी रहेका छन ।
उनीहरले बिहीबार प्रदेशसभा सचिवालयमा प्रस्ताव दर्ता गराएको हो ।
सांसद ओमबहादुर ग्लानले पहिचान भेटिने र द्वन्द्व मेटिने हुनाले प्रदेशको नाम ‘नेवाः ताम्सालिङ’ राख्नुपर्ने बताएका छन ।
उनले संघीय गणतन्त्रात्मक नेपाल राज्यको पुनर्संरचना गर्दा पहिचान र सामथ्र्यलाई मुख्य आधारको रुपमा मान्ने सहमतिलाई पुनर्पुष्टि गर्नका लागि पनि प्रदेश ३ को नाम ‘नेवाः ताम्सालिङ’ राख्नुपर्ने धारणा राखे ।
Categorized in राष्ट्रिय
